Dobra administracja - Administracja Pod Kontrolą
Dobra administracja - Administracja Pod Kontrolą

0 Koment.

Aktualności Baza wiedzy

Jak podaje onet.pl były szef warszawskiej delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego brał łapówki od zorganizowanej grupy przestępczej. Proceder trwał przez 12 lat. 

CBA pod lupą

Na wstępie należy wskazać, że w ostatnim czasie w CBA doszło do popełnienia przestępstwa przez kasjerkę, która wyniosła z biura 9 milionów złotych i sama przyznała się do winy. Co więcej powiedziała, że mogła robić to dalej, a i tak nikt by się nie zorientował. 

Tym razem sprawa dotyczy Zbigniewa M., który został zatrudniony w CBA w 2016 roku. Błyskawicznie notował kolejne awanse. Śledztwo wobec niego toczyło się już w 2017 roku, ale zarzuty przedstawiono mu dopiero teraz. Przedmiotem postanowienia o przedstawieniu zarzutów jest m.in. branie łapówek od zorganizowanej grupy przestępczej, która zajmowała się wyłudzaniem VATu. 

Co ciekawe sprawa byłego szefa warszawskiej delegatury CBA może być tylko wierzchołkiem góry lodowej. Śledczy i prokuratura podejrzewają, że wspomniana powyżej grupa przestępcza mogła korumpować funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz Centralnego Biura Śledczego Policji przez wiele lat. 

Omawiana sytuacja, która miała miejsce w CBA skłania do przemyśleń. Po raz kolejny w krótkim odstępie czasu w służbie bezpośrednio odpowiedzialnej za zwalczanie korupcji wykryte zostało przestępstwo. Takie sytuacje burzą zaufanie do i tak nadwątlonego zaufania do organów władzy publicznej. 

Rola CBA w systemie ochrony prawnej państwa 

Z uwagi na poruszany temat istotne jest naświetlenie roli Centralnego Biura Korupcyjnego w systemie ochrony prawnej państwa m.in. poprzez wskazanie podejmowanych zadań oraz uprawnień. 

Do zadań CBA w zakresie właściwości Biura (zwalczanie korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, w szczególności w instytucjach państwowych i samorządowych, a także zwalczanie działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa) należy przede wszystkim rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw (wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o CBA) oraz ściganie ich sprawców, ale także:

  • ujawnianie i przeciwdziałanie przypadkom nieprzestrzegania przepisów o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne;
  • dokumentowanie podstaw i inicjowanie realizacji przepisów o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych;
  • ujawnianie przypadków nieprzestrzegania określonych przepisami prawa procedur podejmowania i realizacji decyzji w przedmiocie: prywatyzacji i komercjalizacji,  wsparcia finansowego, udzielania zamówień publicznych, rozporządzania mieniem jednostek sektora finansów publicznych, jednostek otrzymujących środki publiczne, przedsiębiorców z udziałem Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, przyznawania koncesji, zezwoleń, zwolnień podmiotowych i przedmiotowych, ulg, preferencji, kontyngentów, plafonów, poręczeń i gwarancji bankowych;
  • kontrola prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych lub oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej osób pełniących funkcje publiczne;
  • prowadzenie działalności analitycznej dotyczącej zjawisk występujących w obszarze właściwości CBA oraz przedstawiania w tym zakresie informacji Prezesowi Rady Ministrów, Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Sejmowi oraz Senatowi.

Działania podejmowane przez CBA

Centralne Biuro podejmuje następujące działania:

  1. Działania operacyjne i procesowe

Czynności operacyjno-rozpoznawcze wykonywane są przez funkcjonariuszy CBA w celu zapobiegania popełnieniu przestępstw, ich rozpoznania i wykrywania oraz w celu uzyskiwania i przetwarzania informacji istotnych dla zwalczania korupcji w instytucjach państwowych i samorządzie terytorialnym, a także działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa.

Jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, funkcjonariusze CBA wykonują czynności dochodzeniowo-śledcze określone przepisami Kodeksu postępowania karnego, w tym również czynności na polecenie sądu i prokuratora.

  1. Działania kontrolne

Biuro jest jedyną służbą specjalną posiadającą narzędzie w postaci kontroli oświadczeń majątkowych i decyzji gospodarczych.

Celem czynności kontrolnych prowadzonych przez funkcjonariuszy CBA jest ujawnianie przypadków korupcji w instytucjach publicznych, nadużyć osób pełniących funkcje publiczne oraz działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa.

Kontrole są prowadzone na podstawie rocznego planu zatwierdzanego przez Szefa CBA lub – gdy jest to konieczne – w trybie doraźnym.

Czynności kontrolne polegają na:

  • ujawnianiu przypadków nieprzestrzegania prawa i przeciwdziałaniu im, np. w zakresie wydawania decyzji gospodarczych (m.in.: procesy prywatyzacyjne, wsparcie finansowe, rozporządzanie mieniem państwowym i komunalnym, zamówienia publiczne),
  • sprawdzaniu prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych lub oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej osób pełniących funkcje publiczne.

W 2014 r. rozszerzone zostały zadania CBA związane z weryfikacją oświadczeń o braku konfliktu interesów. Sprawdzane są deklaracje składane przez kandydatów na członków i członków Komisji Ekonomicznej przy Ministrze Zdrowia, Rady Przejrzystości przy Prezesie Agencji Oceny Technologii Medycznych, konsultantów w ochronie zdrowia oraz osób biorących udział w przygotowaniu, zawieraniu i wykonywaniu umów offsetowych.

  1. Działania analityczne

Identyfikacja zagrożeń godzących w interes ekonomiczny państwa oraz odpowiednio wczesne i – w miarę możliwości – wyprzedzające informowanie o nich organów państwa, a także formułowanie propozycji działań zaradczych to podstawowe cele przedsięwzięć analityczno-informacyjnych prowadzonych przez funkcjonariuszy CBA. Ponadto wspierają one czynności operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i kontrolne.

Co roku CBA przygotowuje i wydaje opracowanie pn. Mapa Korupcji – obrazujące stan przestępczości korupcyjnej w Polsce. Raport tworzony jest we współpracy z innymi służbami, Prokuraturą Generalną i Ministerstwem Sprawiedliwości.

  1. Działania prewencyjne

W ramach swej aktywności CBA prowadzi także działania o charakterze profilaktycznym i edukacyjnym. W tym zakresie współpracuje z innymi instytucjami oraz organizacjami pozarządowymi, zajmującymi się tematyką korupcji.

Podsumowanie 

Prokuratura Krajowa postawiła Zbigniewowi M. zarzuty z art. 228 Kodeksu Karnego oraz art. 65 Kodeksu Karnego. W myśl § 1 art. 228 KK „Kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei drugi dotyczy uczynienia źródła stałego dochodu z popełnianego przestępstwa lub działania w grupie przestępczej, co niewątpliwie miało miejsce z uwagi, na to, że omawiany proceder trwał 12 lat. 

Podejrzanemu grozi do 10 lat pozbawienia wolności. Niemniej warto zwrócić uwagę na fakt, że może to być część dużej afery związanej z zorganizowaną grupą przestępczą, która zajmowała się m.in. karuzelowym obrotem luksusowymi autami, sprzętem elektronicznym (zwłaszcza produktami marki Apple), kruszcami (w tym granulatem srebra i wyrobami ze złota) oraz kompilacjami muzycznymi.

Prokuratura bada sprawę. Dokonała już kilku zatrzymań innych funkcjonariuszy publicznych, lecz sprawa pozostaje wielowątkowa, w związku z tym muszą zostać zbadane pozostałe tropy. Jak wskazuje Mateusz Baczyński z onet.pl należy zbadać następujące kwestie:

  • łapownictwa funkcjonariuszy CBA i CBŚP;
  • przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy CBA i CBŚP oraz działania przez nich na szkodę interesu publicznego (chodzi o kilka odrębnych zdarzeń dotyczących kilkunastu osób);
  • łapownictwa samorządowców przy okazji rejestracji w Starostwie Powiatowym w Wołominie pojazdów mechanicznych jako specjalnych;
  • łapownictwa osoby pełniącej funkcję publiczną w organach skarbowych w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych;
  • przyjęcia korzyści majątkowej przez osobę piastującą kierowniczą funkcję w ramach grupy LOTOS S.A. w związku z organizowanymi przetargami na dostawę biokomponentów do paliw płynnych.

Funkcjonariusze publiczni, a w szczególności funkcjonariusze służb specjalnych, których zadaniem jest zapobieganie, przeciwdziałanie i wywieranie korupcji powinni stanowić istotny element demokratycznego państwa prawnego. Niestety powyższy przypadek pokazuje, że nawet w łonie takiej formacji może dojść do popełniania przestępstw urzędniczych na masową skalę. Jest to temat, który wymaga dyskusji i działania w celu poprawy bezpieczeństwa publicznego oraz zabezpieczenia słusznego interesu obywateli. 

Sprawa rzuca cień na cały system ochrony prawnej i podkopuje zaufanie do administracji publicznej. W takich realiach ciężko jest mówić o dobrej i transparentnej administracji.


Zaloguj się aby dodać komentarz.

Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments

Zapisz się na newsletter

Zgłoś niesprawiedliwość

Jeśli wiesz o zdarzeniu w Twoim samorządzie, które wymaga
interwencji prawnej napisz do nas.